Chemia Organiczna OnLine

1.2. Nazewnictwo cykloalkanów

1. Nazwy cykloalkanów tworzymy z nazw odpowiednich alkanów, zawierających taką samą ilość atomów węgla jak pierścień, dodając przedrostek cyklo-. Wzory natomiast, najczęściej rysujemy w postaci szkieletowej. Pamiętajmy jednak podczas liczenia ładunku formalnego, że przy atomach węgla istnieją atomy wodorów.

cyklopropan	cyklobutan	cyklopentan	cykloheksan	cykloheptan

2. Nazwy grup jednowartościowych pochodzących od cykloalkanów (bez łańcuchów bocznych), tworzy się przez wymianę przyrostka -an na -yl lub -il (-il po apółgłoskach g, k, l). Atom węgla z wolną wartościowością oznacza się lokantem 1.

cyklopropyl	cyklopentyl	cykloheksyl	cyklodekil

3. W przypadku cykloalkanów podstawionych grupami alkilowymi, należy ustalić liczbę atomów węgla wchodzących w skład pierścienia i największego podstawnika:

• Jeżeli liczba atomów węgla w pierścieniu jest większa lub równa liczbie atomów węgla w największym podstawniku, związek przyjmuje nazwę od cykloalkanu podstawionego grupami alkilowymi.
• Jeżeli liczba atomów węgla w największym podstawniku jest większa niż w pierścieniu, związek przyjmuje nazwę od alkanu podstawionego grupą cykloalkilową.
• Dla cykloalkanów podstawionych wieloma grupami, oznaczenie pozycji zaczyna się od punktu dołączenia podstawnika. Miejsca dołączenia podstawników numeruje się tak by zbiór numerów lokantów tworzyły najmniejsze liczby. W nazwie, podstawniki podajemy w kolejności alfabetycznej. Przy alternatywnej numeracji wybieramy tę dla której pierwszy podstawnik ma mniejszy lokant. Jeżeli obecny jest tylko jeden podstawnik, jego położenia nie pokazuje się.

2-cyklopropylobutan	(1-metylobutylo)cyklopentan	2-chloro-4-etylo-1-metylochykloheksan