Popularne kwasy tłuszczowe
| l. atomów C |
Nazwa kwasu |
|
|
| |
Systematyczna |
Zwyczajowa |
Skrót* |
Acyl |
| 4 |
butanowy |
masłowy |
4:0 |
butyryl |
| 6 |
heksanowy |
kapronowy |
6:0 |
kapronoil |
| 8 |
oktanowy |
kaprylowy |
8:0 |
kapryloil |
| 10 |
dekanowy |
kaprynowy |
10:0 |
kaprynoil |
| 12 |
dodekanowy |
laurynowy |
12:0 |
laurynoil |
| 14 |
tetradekanowy |
mirystynowy |
14:0 |
mirystynoil |
| 16 |
heksadekanowy |
palmitynowy |
16:0 |
palmitynoil |
| 18 |
oktadekanowy |
stearynowy |
18:0 |
stearynoil |
| 20 |
eikozanowy |
arachidowy |
20:0 |
arachidoil |
| 14 |
(9Z)-tetradekenowy |
oleomirystynowy |
14:1(9c) |
oleomirysynoil |
| 16 |
(9Z)-heksadekenowy |
palmitoleinowy |
16:1(9c) |
palmitoleinoil |
| 18 |
(9Z)-oktadekenowy |
oleinowy |
18:1(9c) |
oleinoil |
| 18 |
(9E)-oktadekenowy |
elaidynowy |
18:1(9t) |
elaidynoil |
| 18 |
(11E)-oktadekenowy |
wakcenowy |
18:1(11t) |
wakcenoil |
| 18 |
(9Z,12Z)-oktadekadienowy |
linolowy |
18:2(9c,12c) |
linoloil |
| 18 |
(9Z,12Z,15Z)-oktadekatrienowy |
linolenowy |
18:3(9c,12c,15c) |
linolenoil |
| 18 |
(9Z,11E,13E)-oktadekatrienowy |
eleostearynowy |
18:3(9c,11t,13t) |
eleostearynoil |
| 20 |
(5Z,8Z,11Z,14Z)-eikozatetraenowy |
arachidonowy |
20:4(5c,8c,11c,14c) |
arachidonoil |
| 18 |
(9Z)-7-hydroksyoktadekenowy |
rycynolowy |
18:1(9c,7-OH) |
rycynoloil |
| 18 |
(9Z)-12-hydroksyoktadekenowy |
rycynoleinowy |
18:1(9c,12-OH) |
rycynoleinoil |
* Skrót - pierwsza liczba oznacza ilość atomów węgla w kwasie, druga po dwukropku ilość wiązań podwójnych. Liczby w nawiasie oznaczają położenie i konfigurację wiązania podwójnego (c - cis; t - trans)
Większość kwasów tłuszczowych posiada parzystą liczbę atomów węgla, oraz konfigurację cis- wokół wiązania podwójnego C=C.
| l. atomów C |
Wzór kwasu |
Skrót |
| 4 |
CH3(CH2)2COOH |
4:0 |
| 6 |
CH3(CH2)4COOH |
6:0 |
| 8 |
CH3(CH2)6COOH |
8:0 |
| 10 |
CH3(CH2)8COOH |
10:0 |
| 12 |
CH3(CH2)10COOH |
12:0 |
| 14 |
CH3(CH2)12COOH |
14:0 |
| 16 |
CH3(CH2)14COOH |
16:0 |
| 18 |
CH3(CH2)16COOH |
18:0 |
| 20 |
CH3(CH2)18COOH |
20:0 |
| 14 |
CH3(CH2)3CH=CH(CH2)7COOH |
14:1(9c) |
| 16 |
CH3(CH2)5CH=CH(CH2)7COOH |
16:1(9c) |
| 18 |
CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH |
18:1(9c) |
| 18 |
CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH |
18:1(9t) |
| 18 |
CH3(CH2)5CH=CH(CH2)9COOH |
18:1(11t) |
| 18 |
CH3(CH2)4CH=CHCH2CH=CH(CH2)7COOH |
18:2(9c,12c) |
| 18 |
CH3CH2CH=CHCH2CH=CHCH2CH=CH(CH2)7COOH |
18:3(9c,12c,15c) |
| 20 |
CH3(CH2)4CH=CHCH2CH=CHCH2CH=CHCH2CH=CH(CH2)3COOH |
20:4(5c,8c,11c,14c) |
| 18 |
CH3(CH2)7CH=CHCH2CH(OH)(CH2)5COOH |
18:1(9c,7-OH) |
| 18 |
CH3(CH2)7CH(OH)CH2CH=CH(CH2)7COOH |
18:1(9c,12-OH) |
Zawartość kwasów tłuszczowych [%] w popularnych tłuszczacha
| Kwasy tłuszczowe |
Smalec |
Masło |
Tłuszcz wielorybi |
Tłuszcz ludzki |
Na
sy
co
ne
kw
asy
tłu
sz
cz
o
we |
4:0 |
|
3-4 |
|
| 6:0 |
|
1,5-2,5 |
|
|
| 8:0 |
|
1-3 |
|
|
| 10:0 |
|
1-4 |
|
|
| 12:0 |
|
1,5-5 |
0,5 |
1 |
| 14:0 |
1,5 |
8-14 |
4-10 |
3 |
| 16:0 |
24-30 |
24-32 |
10-18 |
25 |
| 18:0 |
12-18 |
9-13 |
1-3 |
8 |
| 20:0 |
0,5 |
0,4-0,9 |
|
|
Nie
na
sy
co
ne
kw
asy
tłu
sz
cz
owe |
14:1(9c) |
|
1 |
1-3 |
| 16:1(9c) |
2-4 |
3-4 |
13-20 |
|
| 18:1(9c) |
36-52 |
19-33 |
24-33 |
46 |
| 18:2(9c,12c) |
3-14 |
1-4 |
1-2 |
10 |
| 18:3(9c,12c,15c) |
|
1-6 |
1 |
|
| 18:1(9c,7-OH) |
|
|
|
|
| 18:1(9c,12-OH) |
|
|
|
|
ÂŚrednia ilość
kwasów nienasyconych |
50 |
40 |
70 |
50 |
| Kwasy tłuszczowe |
Kokosowy |
Kukurydziany |
Z oliwek |
Rzepakowy |
Sojowy |
Rycynowy |
Lniany |
Chiński |
Na
sy
co
ne
kw
asy
tłu
sz
cz
o
we |
4:0 |
|
|
|
|
|
|
| 6:0 |
0,5 |
|
|
|
|
|
| 8:0 |
8 |
|
|
|
|
|
| 10:0 |
6 |
|
|
|
|
|
| 12:0 |
40-46 |
|
|
|
| 14:0 |
18-21 |
1 |
|
0-1 |
|
|
| 16:0 |
9-12 |
10 |
7-16 |
3-6 |
7-12 |
|
5-8 |
| 18:0 |
2-4 |
4 |
2-4 |
1-2,5 |
2-4 |
1 |
3-5 |
| 20:0 |
|
|
0,5 |
|
0-3 |
|
|
|
Nie
na
sy
co
ne
kw
asy
tłu
sz
cz
owe |
14:1(9c) |
|
|
|
|
|
| 16:1(9c) |
|
|
1-2 |
|
0,5 |
|
| 18:1(9c) |
5-9 |
35 |
64-85 |
55-66 |
18-25 |
8 |
16-26 |
4-13 |
| 18:2(9c,12c) |
0,5-3 |
45 |
4-15 |
17-25 |
49-57 |
4 |
14-20 |
8-15 |
| 18:3(9c,12c,15c) |
|
|
0-1 |
8-11 |
6-11 |
|
51-56 |
78-82* |
| 18:1(9c,7-OH) |
|
|
|
|
|
|
| 18:1(9c,12-OH) |
|
|
|
|
|
85 |
ÂŚrednia ilość
kwasów nienasyconych |
8 |
80 |
78 |
90 |
85 |
98 |
88 |
≈100 |
* W oleju chińskim znajduje się duża ilość kwasu oleostearynowego
a Na podstawie:
Witold Mizerski, Tablice Chemiczne, Wydawnictwo Adamantan, W-wa 1997
John McMurry, Chemia Organiczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, W-wa 2000 |
