Pytania maturalne z chemii z 2003 roku, poziom rozszerzony

Egzamin maturalny z chemii Arkusz II

Informacje do zadań 22., 23., 24., 25.
Przeprowadzono następujące doświadczenie:

Zadanie 22. (3 pkt)
Napisz równania reakcji spalania jednego, dowolnego składnika benzyny przy różnym dopływie powietrza.
......................................................................................................................................................

Zadanie 23. (1 pkt)
Który z produktów spalania benzyny przereaguje z wodą wapienną? Odpowiedź uzasadnij odpowiednim równaniem reakcji chemicznej.
......................................................................................................................................................

Zadanie 24. (2 pkt)
Który z produktów spalania benzyny ma właściwości trujące i dlaczego?
......................................................................................................................................................

Zadanie 25. (1 pkt)
Jaką rolę w opisywanym doświadczeniu pełnią amoniakalny roztwór azotanu(V) srebra i roztwór manganianu(VII) potasu?
......................................................................................................................................................

Zadanie 26. (5 pkt)
Oblicz rzeczywisty wzór węglowodoru, który w warunkach normalnych jest gazem o gęstości 2,59 g/dm³ i zawiera 82,8% węgla.
.............................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................

Zadanie 27. (1 pkt)
Wyjaśnij, dlaczego wodą nie wolno gasić palącej się benzyny.
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................

Zadanie 28. (2 pkt)
Zmieszano roztwory zawierające jednakowe ilości moli siarczanu(VI) potasu i azotanu(V) ołowiu(II). Uzupełnij tekst, który opisuje to doświadczenie. a) Po reakcji w układzie znajdowały się jony:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
b) Odczyn roztworu był:
.......................................................................................................................................................

Zadanie 29. (4 pkt)
Zaprojektuj doświadczenie, aby wykazać, że cynk jest bardziej aktywny od wodoru, a srebro mniej aktywne od wodoru.
a)         Narysuj schemat doświadczenia lub podaj słowny opis.
.......................................................................................................................................................
b)         Zapisz obserwacje.
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................

Zadanie 30. (4 pkt)
Związek o wzorze sumarycznym C₃H₆O ma dwa izomery. Jeden z nich łatwo się utlenia, natomiast obydwa ulegają redukcji.
a)         Napisz równania redukcji tych związków za pomocą wodoru.
I .............................................................................................................
II .............................................................................................................
b)         Podaj nazwy systematyczne powstałych produktów reakcji redukcji:
I .............................................................................................................
II .............................................................................................................

Zadanie 31. (4 pkt)
Przeprowadzono hydrolizę tristearynianu gliceryny w środowisku zasadowym.
a) Napisz równanie hydrolizy tego tłuszczu.
.............................................................................................................
b) Zaproponuj doświadczenie, jakie wykonasz, aby wykryć jeden, wybrany przez Ciebie produkt hydrolizy.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
c) Jaki będzie wynik Twojego doświadczenia ?
..................................................................................................................
..............................................................................................................

Zadanie 32. (3 pkt)
Podczas produkcji miedzi metodą hutniczą emitowane są do atmosfery gazy spalinowe, w skład których wchodzą najczęściej CO₂ i SO₂.
a) Zaproponuj odpowiedni tlenek, który zastosowany w filtrze pochłonie CO₂ i SO₂. Podaj wzór tego tlenku.
..................................................................................................................
b) Napisz równanie reakcji zachodzących podczas procesu pochłaniania tlenków:
-        węgla(IV) ..............................................................................................
-        siarki(IV) ..............................................................................................

Zadanie 33. (6 pkt)
Podczas reakcji mieszaniny sproszkowanej miedzi i żelaza ze stężonym kwasem azotowym(V) wydzieliło się 4,48 dm³ gazu, a podczas reakcji tej mieszaniny z kwasem solnym otrzymano 2,24 dm³ gazu (objętości mierzono w warunkach normalnych).
a) Podaj, które reakcje nie zachodzą.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
b) Podaj równania zachodzących reakcji w interpretacji jonowej.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
c) Oblicz masę miedzi i masę żelaza w mieszaninie.
..................................................................................................................
..................................................................................................................

Zadanie 34. (1 pkt)
Amoniak wg teorii dysocjacji Bröensteda jest zasadą, bo przyjmuje proton zgodnie z reakcją:
NH₃ + H₂O → NH₄⁺ + OH¯   Wyjaśnij, dlaczego amoniak może przyjąć proton?
..............................................................................................................

Zadanie 35. (1 pkt)
Wiązanie wodorowe występujące między cząsteczkami alkoholi jest odpowiedzialne za:
A. ich niską temperaturę topnienia,
B. ich wysoką temperaturę wrzenia,
C. ich słabą rozpuszczalność w wodzie,
D. ich dużą aktywność chemiczną.

Zadanie 36. (3 pkt)
Skomentuj zdania dotyczące związków 1, 2 i 3 wyrazami tak lub nie.

a) Związki te są izomerami ..................
b) Tylko związek oznaczony numerem 1 odbarwia wodę bromową .................
c) Każdy z nich można spalić całkowicie, a w wyniku spalania 1 mola każdego z nich otrzymamy taką samą liczbę gramów wody .................

Zadanie 37. (3 pkt)
Pewien związek organiczny:
-           nie daje próby Tollensa,
-           ulega hydrolizie,
-           powstały w wyniku hydrolizy produkt daje pozytywny wynik próby Tollensa,
-           przed i po hydrolizie związek ten ma słodki smak. a) Napisz wzór sumaryczny tego związku.
..................................................................................................................
b) Napisz wzory taflowe (w projekcji Hawortha) produktów hydrolizy tego związku.

Zadanie 38. (5 pkt)
Badany Pierwiastek jest mieszaniną dwóch izotopów. Jądro lżejszego izotopu składa się ze 154 cząstek elementarnych, w tym z 90 neutronów, i jego zawartość w mieszaninie wynosi 51,35% wszystkich atomów. Natomiast jądro drugiego izotopu zbudowane jest ze 156 cząstek elementarnych.
a)         Oblicz masę atomową badanego pierwiastka.
b)         Podaj liczbę atomową oraz liczby masowe obu izotopów.
..................................................................................................................
..................................................................................................................
c)         Jaki to pierwiastek?
..................................................................................................................

Zadanie 39. (1 pkt)
Wodorotlenek żelaza (III) można otrzymać w reakcji:
A. żelaza z zasadą sodową,
B. chlorku żelaza (II) z zasadą sodową,
C. chlorku żelaza (III) z zasadą sodową,
D. wodorotlenku żelaza (II) z zasadą sodową.

Zadanie 40. (4 pkt)
W wyniku elektrolizy wodnego roztworu substancji X na katodzie i anodzie wydzieliły się gazy w stosunku objętościowym 1 : 1, pH przed elektrolizą wynosiło 7, a po elektrolizie pH > 7.
a)         Substancją X może być:
..................................................................................................................
b)         Jaki ładunek przepłynął przez elektrolizer, jeżeli wydzieliło się łącznie 448 cm3 gazów odmierzonych w warunkach normalnych ? (F = 96500 C)
..................................................................................................................
..................................................................................................................
c) Wyjaśnij zmianę pH po elektrolizie.
..................................................................................................................

Zadanie 41.(3 pkt)
Przeprowadzono następujące doświadczenie:

W wyniku doświadczenia w probówce wytrącił się kremowy osad.
a)         Podaj, w formie skróconej, jonowe równanie reakcji, która zaszła.
..................................................................................................................
b)         Oblicz % wydajność tej reakcji, jeżeli roztwór zawierał 42,5g azotanu(V)srebra
a wytrącony osad ważył 38g. Obliczenia:
..................................................................................................................
..................................................................................................................

Zadanie 42. (2 pkt)
Oblicz rozpuszczalność substancji w temperaturze 200C, jeżeli stężenie procentowe nasyconego roztworu w tej temperaturze wynosi 20%.
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................

Zadanie 43. (1 pkt)
Z podanych niżej opisów właściwości wybierz ten, który najlepiej uzasadnia różnice gęstości wody i tlenu w tych samych warunkach ciśnienia i temperatury.
A. Masy cząsteczkowe obu substancji są różne.
B. W cząsteczkach wody występują wiązania kowalencyjne spolaryzowane, a w cząsteczkach tlenu wiązania kowalencyjne.
C. Cząsteczki tlenu nie wykazują momentu dipolowego, a między cząsteczkami wody możliwe jest utworzenie wiązań wodorowych.
D. Za gęstości obu substancji odpowiedzialne są podwójne wiązania tlen-tlen w cząsteczkach tlenu i spolaryzowane wiązania wodór-tlen w cząsteczkach wody.