Akademia Medyczna - testy z chemii Chemia wybór testów, tom II, Wydawnictwo MEDYK, Warszawa 19971. Elementy systematyki związków nieorganicznych
1
I Tlenki reagujące z kwasami a nie reagujące z zasadami nazywamy tlenkami zasadowymi
II Tlenki reagujące z zasadami a nie reagujące z kwasami nazywamy tlenkami kwasowymi
III Tlenki reagujące zarówno z mocnymi kwasami jak i z mocnymi zasadami nazywamy tlenkami amfoterycznymi
IV Tlenki amfoteryczne są zwykle trudno rozpuszczalne w wodzie
V Tlenki obojętne nie reagują ani z kwasami, ani z zasadami, ani z wodą
Prawdziwymi stwierdzeniami są: A tylko I, II i III | B tylko I, II, III i V | C tylko I i II | D wszystkie |
2
Azot może utworzyć następujące tlenki: N2O, NO, N2O3, NO2, N2O5. Można je przyporządkować do odpowiednich grup tlenków. Prawidłowy zapis podaje odpowiedź: | tlenki | | kwasowe | zasadowe | obojętne | A | NO2, N2O5 | N2O, N2O3 | NO | B | NO2, N2O5 | N2O3 | N2O, NO | C | NO2, N2O5, N2O3 | N2O, NO | ------- | D | NO2, N2O5, N2O3 | ---------- | N2O, NO |
4
Po wprowadzeniu kilku kropli fenoloftaleiny do roztworu wodnego wodorotlenku barowego (tzw. wody barytowej) roztwór zabarwia się na malinowo. Po przepuszczeniu pewnego gazu przez naczynie zawierające powyższy roztwór, stwierdzono jego odbarwienie się. Gazem mógł być: A NH3 lub  pH3 | B CO2 lub SO3 | C P2O5 lub SiO2 | D N2O lub NO |
5
Amfoteryczność tlenków jest wynikiem:
A przewagi udziału wiązania jonowego w cząsteczce
B przewagi udziału wiązania kowalencyjnego w cząsteczce
C zbliżonego udziału wiązania jonowego i kowalencyjnego w cząsteczce
D silnego oddziaływania elektrostatycznego pomiędzy atomami tlenu i metalu
7
Różnica pomiędzy właściwościami wodorotlenku zasadowego, wodorotlenku amfoterycznego i kwasu tlenowego jest konsekwencją elektroujemności pierwiastka E tworzącego jeden z powyższych typów związków i wynikającego z niej charakteru wiązań. Symbolom x, y, z w poniższym schemacie mogą odpowiadać następujące znaczenia: I mała elektroujemność
II średnia elektroujemność
III duża elektroujemność
IV mały udział wiązania jonowego
V duży udział wiązania jonowego
VI porównywalny udział wiązania jonowego i kowalencyjnego |  |
Prawidłowe przyporządkowanie podanych znaczeń dla poszczególnych typów związków podaje odpowiedź:
| wodorotlenek zasadowy | wodorotlenek amfoteryczny | kwas tlenowy |
| x | y | z | x | y | z | x | y | z | A | I | IV | V | II | VI | VI | I | IV | IV | B | I | VI | V | I | IV | IV | III | V | V | C | III | V | VI | I | VI | VI | I | IV | VI | D | II | IV | VI | III | VI | VI | III | IV | V | E | I | V | IV | II | VI | VI | III | IV | V |
11
Moc kwasów tlenowych:
I rośnie w okresach (układu okresowego) wraz ze wzrostem elektroujemności centralnego atomu reszty kwasowej
II maleje w okresach (układu okresowego) wraz ze wzrostem elektroujemności centralnego atomu reszty kwasowej
III rośnie w grupach (układu okresowego) wraz ze wzrostem elektroujemności centralnego atomu reszty kwasowej
IV maleje w grupach (układu okresowego) wraz ze wzrostem elektroujemności centralnego atomu reszty kwasowej
V zwykle rośnie ze wzrostem liczby atomów tlenu (przy tym samym centralnym atomie reszty kwasowej)
VI zwykle maleje ze wzrostem liczby atomów tlenu (przy tym samym centralnym atomie reszty kwasowej)
Poprawnymi stwierdzeniami są: A I, III i V | B II, IV i VI | C tylko I i III | D tylko II i IV | E tylko I |
12
Moc kwasów beztlenowych:
A rośnie w obrębie okresu ze wzrostem elektroujemności
B maleje w obrębie okresu ze wzrostem elektroujemności
C maleje w obrębie grupy ze wzrostem elektroujemności
D rośnie w obrębie grupy ze wzrostem elektroujemności
E poprawne są odpowiedzi A i C
14
Która grupa kwasów jest uporządkowana według wzrastającej mocy?
A H2S, H2Te, H2Se
B HIO, HBrO, HClO
C HClO4, HClO3, HClO2, HClO
D HI, HBr, HCl
E H2SeO4, H2SO4, H2TeO4
21
Która grupa wodorotlenków może tworzyć hydroksysole?
A NaOH, KOH, Ca(OH)2
B NaOH, Ca(OH)2, Al(OH)3
C Ca(OH)2, Al(OH)3, Cr(OH)3
D Mg(OH)2, Li(OH)2, KOH
E Zn(OH)2, Cu(OH)2, AgOH
26
Uczeń miał otrzymać chlorek miedzi(II) dowolnymi metodami. Którymi z zaproponowanych metod mógł otrzymać ten związek?
I metal + kwas
II tlenek metalu + kwas
III tlenek metalu + tlenek niemetalu
IV wodorotlenek + kwas
V sól + sól A I, II i IV | B I, II i III | C II, IV i V | D III, IV i V | E I, III i V |
Odpowiedzi1
Odp D
I prawda:
CaO + 2HCl → CaCl2 + H2O
CaO + NaOH → nie reaguje
CaO + H2O → Ca(OH)2 tworzy się zasada
II prawda:
SO2 + 2NaOH → Na2SO3 + H2O
SO2 + HCl → nie reaguje
SO2 + H2O → H2SO3 tworzy się kwas
III prawda:
Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O
Al2O3 + 2NaOH → 2NaAlO2 + H2O
IV prawda, tylko tlenki metali I grupy są doskonale rozpuszczalne w wodzie tworząc wodorotlenki, również doskonale rozpuszczalne w wodzie.
V prawda, dlatego nazywa się je obojętnymi
2
Odp. D
W przypadku tlenków metali lub niemetali można zaobserwować następującą tendencję:
Tlenki niemetali nigdy nie mogą być zasadowe, ani amfoteryczne, natomiast tlenki metali mogą być (w zależności od stopnia utlenienia) zarówno obojętne jak i amfoteryczne (właściwości związków muszą się zmieniać stopniowo, a więc nie może jeden tlenek być zasadowy, następny obojętny by kolejny ponownie być zasadowy (amfoteryczny))
4
Odp. B
Jeżeli przez roztwór Ba(OH)2 przepuszczano gaz i obserwowano odbarwienie się fenoloftaleiny, oznacza to, że odczyn roztworu z alkalicznego zmienił się w kwaśny lub obojętny. Więc przepuszczany gaz musiał być tlenkiem kwasowym (lub kwasem beztlenowym). Warunek ten spełniają CO2 i SO3 (również P2O5 i SiO2, ale to nie są gazy)
5
Odp. C
Amfoteryczność tlenków (wodorotlenków) oznacza, że jednakowo łatwo (trudno) rozrywa się wiązanie Me‑O, jak i O‑H. Czyli udział wiązania jonowego i kowalencyjnego w wiązaniu Me-O musi być podobny.
7
Odp. E
Jeżeli Pierwiastek E charakteryzuje się małą elektroujemnością (tlen jest najbardziej elektroujemnym pierwiastkiem zaraz po fluorze), to wiązanie E-O jest w dużym stopniu wiązaniem jonowym (łatwo dysocjuje w wodzie). Związki tego typu wykazują charakter zasadowy. Jeżeli pierwiastek E posiada dużą elektroujemność (np. jest na wysokim stopniu utlenienia) wiązanie E-O jest wiązaniem kowalencyjnym (trudno je rozerwać), natomiast wiązanie O-H w dużej części wykazuje charakter jonowy. Związki tego typu stają się kwasami – tym silniejszymi i bardziej elektroujemny jest pierwiastek E. Jeżeli elektroujemność pierwiastka E jest porównywalna z elektroujemnością H, w tedy jednakowo łatwo można rozerwać wiązanie E-O jak i O-H. Związek wykazuje charakter amfoteryczny
11
Odp. A
I prawda, (porównaj zadanie 7). H3PO4<H2SO4<HClO4 (atom centralny w każdym przypadku na max. stopniu utlenienia)
III prawda (porównaj zadanie7) HClO4>HIO4
V prawda HNO2<HNO3; H2SO3 < H2SO4 (większy stopień utlenienia atomu centralnego)
12
Odp. E
Porównaj zadanie 7
A prawda NH3 < H2O < HF
C prawda H2O < H2S < H2Te; HF <HCl < HBr < HI (elektroujemność w tym szeregu maleje, a moc kwasu wzrasta, sprzeczność ta spowodowana jest, że elektroujemność maleje wolniej od mocy wiązania)
14
Odp. B
Porównaj zadanie 7, 11 i 12
A ta sama grupa, moc rośnie ze wzrostem promienia (ze wzrostem okresu, kolejność pierwiastków w grupie: S, Se, Te) – fałsz
B prawda, moc wzrasta wraz ze wzrostem elektroujemności atomu centralnego (dla kwasów tlenowych)
C fałsz, (moc kwasu wzrasta ze wzrostem stopnia utlenienia, kolejność powinna być dokładnie odwrotna)
D fałsz (odp. jak w A)
E fałsz (najsilniejszym kwasem jest ten, którego atom centralny ma największą elektroujemność
21
Odp. C
Hydroksysole mogą tworzyć jedynie wodorotlenki z co najmniej dwiema grupami hydroksylowymi: Ca(OH)Cl; Al(OH)SO4; Al(OH)2Cl; Cr(OH)2NO3; Cr(OH)Cl2
26
Odp. C
Miedź w szeregu napięciowym metali leży za wodorem, nie reaguje więc z kwasami z wydzieleniem wodoru (metody otrzymywania soli). Pozostałe metody:
|
Matura z chemii 
