Testy z chemii na akademie medyczną Chemia wybór testów, tom II, MEDYK, Warszawa 1997 13 Węglowodory
531 Przy zastąpieniu wodoru metanem w instalacji opałowej należy ją tak przebudować, aby: A zmniejszyć dopływ powietrza B zwiększyć dopływ gazu C nie trzeba przebudowywać instalacji D zwiększyć dopływ powietrza
533 Olej napędowy tym różni się od oleju jadalnego, że A olej napędowy jest palny a jadalny nie B olej napędowy jest mieszaniną węglowodorów, a jadalny mieszaniną estrów C olej napędowy jest mieszaniną węglowodorów, a jadalny mieszaniną kwasów tłuszczowych D olej jadalny jest to olej napędowy, z którego usunięto substancje szkodliwe dla zdrowia, barwne i zapachowe.
543 Reakcja metanu z chlorem jest zaliczana do: A reakcji polimeryzacji B reakcji podstawienia C reakcji addycji D reakcji przyłączenia
548 Gęstość par pewnego węglowodoru względem wodoru wynosi 39. Gęstość par tego węglowodoru względem metanu wynosi: A 3,4 B 4,9 C 5,2 D 8,6
549 Mieszanina gazów składa się z CH4, C3H8 i CO. Objętość mieszaniny wynosi 13,7dm3. Po jej spaleniu w nadmiarze tlenu otrzymano 25,7dm3 CO2. Zawartość procentowa propanu w mieszaninie wynosi: A 43,8% B 33,3% C 77,2% D 23,2% E 36,3%
554 Przeprowadzono reakcję chlorowania 0,2mola propanu w obecności światła i przy nadmiarze chloru, aż do podstawienia wszystkich atomów wodoru. W tej reakcji produktem ubocznym jest chlorowodór. Liczba cząsteczek wydzielonego HCl wynosi: A 0,96.1023 B 1,2.1023 C 7,2.1023 D 9,6.1023
560 Do całkowitego spalenia 1dm3 pewnego węglowodoru gazowego zużyto 5dm3 tlenu. W wyniku reakcji otrzymano 3dm3 dwutlenku węgla i 4dm3 pary wodnej. Objętości gazów były mierzone w jednakowych warunkach ciśnienia i temperatury. Spalany węglowodór był związkiem o wzorze: A CH4 B C2H6 C C3H8 D C4H10
565 Węglowodorem, który może mieć tylko dwie różne dibromopochodne może być: A propan B n-butan C izobutan D 2,2-dimetylopropan
574 Pewna substancja jest produktem reakcji nitrowania, cieczą trującą, barwy żółtej. Służy do otrzymywania wielu barwników, lekarstw, materiałów wybuchowych. Substancją tą jest: A nitroceluloza B nitrogliceryna C kwas salicylowy D nitrobenzen
581 Jaki związek chemiczny użyto do syntezy n-hesksanu jeżeli syntezę prowadzono z udziałem metalicznego sodu (metoda Würtza): A jodek metylu B bromek etylu C jodek n-propylu D chlorek n-heksylu
586 Głównym produktem przyłączenia bromowodoru do 2-metylopropenu w obecności inicjatorów wolnych rodników jest: A 1-bromo-2-metylopropan B 2-bromo-1-metylopropan C 1-bromo-1-metylopropan D 2-bromo-2-metylopropan
590 Benzen poddano działaniu mieszaniny HNO3 i H2SO4, a otrzymany związek chlorowano w obecności FeCl3 otrzymując produkt A. Te same reakcje przeprowadzone w odwrotnej kolejności doprowadziły do otrzymania dwóch izomerycznych produktów B i C. Produktami A, B i C są:
| A | B | C | A | m-chloronitrobenzen | p-chloronitrobenzen | o-chloronitrobenzen | B | o-chloronitrobenzen | m-chloronitrobenzen | p-chloronitrobenzen | C | p-nitrotoluen | o-nitrotoluen | m-chloronitrobenzen | D | m-nitrotoluen | p-chloronitrotoluen | o-chloronitrotoluen |
591 Pewien homolog benzenu o wzorze C8H10 w wyniku reakcji bromowania w obecności FeBr3 daje tylko jedną monobromopochodną. Tym homologiem jest: A o-ksylen B p-ksylen C m-ksylen D etylobenzen
593 Główny produkt reakcji jednego mola toluenu z jednym molem bromu wobec światła słonecznego to: A bromek benzylu B bromotoluen C bromek benzylidenu D tribromotoluen
599 Ustal, które z wymienionych niżej wzorów przedstawiają związki aromatyczne:
A wszystkie B tylko II, III, IV, V, VII C tylko III, IV, V, VI, VII D tylko III, IV, V, VII E tylko IV, V, VII
612 Stężony kwas siarkowy jest niezbędny w mieszaninie używanej do nitrowania benzenu, ponieważ: A powoduje silniejszą dysocjację kwasu azotowego, na skutek czego w mieszaninie powstaje dostateczna ilość jonów NO3-, wchodzących w reakcję z cząsteczkami benzenu B łącznie z kwasem azotowym znajdującym się w mieszaninie warunkuje utrzymanie odpowiedniego pH roztworu, niezbędnego do przebiegu reakcji C w reakcji z HNO3 daje jony NO2+, które reagują z cząsteczkami benzenu D jako silny elektrolit dostarcza jonów SO4-2, które katalizują reakcje
620 Która z poniższych substancji przyśpieszy reakcję benzenu z chlorkiem etylu? A chlorek cezu B chlorek glinu C trotyl D nitrometan
632 Ile gramów węglika wapnia należy użyć aby otrzymać 224dm3 acetylenu (w przeliczeniu na warunki normalne), jeśli wydajność wynosi 90%. A 64g B 640g C 70,4g D 704g E 711g
633 Z mieszaniny monochloropochodnych metanu i etanu w reakcji Würtza można otrzymać: A tylko etan i butan B tylko propan C tylko etan D etan, propan i butan
638 Wybierz zdanie prawdziwe: A węglowodory o wzorze ogólnym CnH2n należą zawsze do szeregu cykloalkanów B wszystkie węglowodory aromatyczne można przedstawić wzorem CnHn C węglowodory o wzorze ogólnym CnH2n mogą należeć do cykloalkanów D obecność w cząsteczce wiązania p zawsze świadczy o przynależności danego węglowodoru do węglowodorów aromatycznych
643 Monojodoeten można otrzymać w wyniku reakcji: A jodu z etanem B jodowodoru z etanolem C jodu z etylenem D jodowodoru z acetylenem
644 Spalono 0,5mola węglowodoru, otrzymując 2 mole CO2 i 2,5mola H2O. Spalonym węglowodorem był wodór z grupy: A alkenów B alkinów C alkanów D arenów
648 W pewnym szeregu homologicznym węglowodorów stosunek wagowy węgla do wodoru jest stały. Jest to szereg: A alkanów B alkenów C alkinów D stały stosunek wagowy nie jest możliwy w żadnym szeregu homologicznym
650 Pewna klasa związków organicznych charakteryzuje się tym, że ich cząsteczki posiadają trwały sekstet elektronowy. Przykładem tej klasy związków jest: A cykloheksan B heksanol C aldoheksoza D chlorobenzen
669 Na podstawie podanych poniżej entalpii spalania:
obliczona entalpia trimeryzacji acetylenu 3C2H2 (g) =C6H6 (c) wynosi: A –620,1KJ/ Mol B 620,1KJ/mol C 1979,5KJ/mol D –1979,5KJ/mol
671 Mieszaninę gazową o objętości 160cm3 składającą się z metanu, etanu i etenu przepuszczono przez wodę bromową i stwierdzono, że objętość zmalała do 85cm3. Po spaleniu pozostałości w nadmiarze tlenu otrzymano 115cm3 CO2. Wszystkie objętości gazów były mierzone w tych samych warunkach ciśnienia i tempereatury. Mieszanina zawierała (w procentach objętościowych):
| CH4 | C2H6 | C2H4 | A | 46,8 | 18,8 | 34,4 | B | 16,6 | 46,6 | 36,8 | C | 26,6 | 26,6 | 46,8 | D | 18,8 | 34,4 | 46,8 | E | 34,4 | 18,8 | 46,8 |
Odpowiedzi 531 Odp. D
Na dwa mole wodoru (44,8dm3) potrzeba mol tlenu (22,4dm3), na mol metanu potrzeba 2mole (44,8dm3) tlenu. Powietrza oczywiście odpowiednio więcej (tlen jest około 21% w powietrzu).
533 Odp. B Olej napędowy powstaje w wyniku przeróbki ropy naftowej, natomiast olej jadalny jako tłuszcz jest estrem.
543 Odp. B
Atom chloru podstawia się za atom wodoru, jest to więc reakcja podstawienia lub substytucji.
548 Odp. B Gęstość względem wodoru Mx=78g/mol; gęstość względem metanu 
549 Odp. A
 Po spaleniu CH4 i CO nie zmienia się objętość spalin, objętość powstałego CO2 jest równa objętości metanu i tlenku węgla. Przyrost objętości spalin pochodzi od spalenia propanu. ΔV=25,7dm3‑13,7dm3=12dm3. Z równania reakcji spalania propanu widzimy, że z 1dm3 propanu powstają 3dm3 CO2, czyli ΔV=2dm3. Możemy zapisać proporcję:
oraz:
554 Odp.D
Rozwiązanie wynika z prostej proporcji:
560 Odp. C 3dm3 CO2 i 4dm3 pary wodnej, znaczy że w 1molu węglowodoru znajdują się 3mole węgla i 8moli atomów wodoru. Związkiem jest więc węglowodór o wzorze C3H8
565 Odp. D Zadania nie rozwiąże się, nie rysując wszystkich wzorów konstytucyjnych dibromopochodnych:
574 Odp. D Mimo nazwy nitrogliceryna i nitroceluloza, związki te nie posiadają w swojej cząsteczce grupy nitrowej. Grupy tej nie posiada również kwas salicylowy.
581 Odp.C Reakcja Würtza: 
586 Odp. A
W obecności nadtlenków bromowodór ulega addycji do alkenów niezgodnie z regułą Markownikowa:
590 Odp. A
591 Odp. B
593 Odp. A
Bromowanie alkiloarenów na świetle zachodzi zawsze w pozycji a, jest reakcją przebiegającą wg. mechanizmu substytucji wolnorodnikowej.
599 Odp. B Związek aromatyczny musi mieć budowę płaską oraz 4n+2 elektronów, które obsługują cały pierścień. Warunki te spełniają wzory II, III, IV, V, VII. W przypadku związków III i V do sekstetu zalicza się jedną parę elektronów pochodzącą od heteroatomu.
612 Odp C

620 Odp. B Alkilowanie związków aromatycznych metodą Fridela-Craftsa katalizowane jest kwasami Lewisa. Kwasem Lewisa jest jedynie chlorek glinu.
632 Odp. E
Przy 100% wydajności tę ilość acetylenu otrzyma się z 640g węglika wapnia, przy 90% wydajności należy użyć 711,1g karbidu (węglika wapnia)
633 Odp. D W mieszaninie reakcyjnej nie mamy przecież po jednej cząsteczce chlorometanu i chloroetanu, chlorometan może reagować ze sobą, takiej reakcji może również ulegać chloroetan.
638 Odp. D C2H4 – eten nie jest cykloalkanem; naftalen C10H8 nie jest opisany wzorem CnHn; eten nie jest również aromatyczny, patrz pytanie 599.
643 Odp. D

644 Odp. C Cała ilość węgla zawarta w CO2 i wodoru w H2O pochodzi od węglowodoru, mamy więc 2 mole węgla i 5moli atomów wodoru, które znajdowały się w 0,5mola węglowodoru. W 1molu znajdowało by się: 4mole węgla i 10 moli atomów wodoru. Spalanym węglowodorem był więc butan, należący do szeregu alkanów.
648 Odp. B
Alkany CnH2n+2  alkeny CnH2n  alkiny CnH2n-2 
650 Odp. D
669 Odp. A Wykorzystamy tutaj prawo Hessa i następujące reakcje:
Zauważmy, że odejmując stronami pierwsze równanie od drugiego, otrzymamy równanie trzecie w postaci:
Podstawiając dane otrzymamy; 3.(-1299,8KJ/mol)-(-3279,3KJ/mol)=-620,1KJ/mol.
671 Odp. E Tylko eten reaguje z wodą bromową i jest go w mieszaninie 160cm3 – 85cm3 =75cm3. Zgodnie z równaniami reakcji, spalanie etanu powoduje zmianę objętości powstałego CO2 w stosunku do objętości pierwotnej:
 Z jednej objętości etanu powstają dwie objętości CO2, czyli ΔV=1. W mieszaninie było więc 30cm3 etanu oraz 85cm3-30cm3=55cm3 metanu. skład procentowy: metan: ![[Rozmiar: 491 bajtów]](http://www.chemorganiczna.com/images/matura/am/tom2/671b.png) etan: ![[Rozmiar: 496 bajtów]](http://www.chemorganiczna.com/images/matura/am/tom2/671c.png) etylen: ![[Rozmiar: 510 bajtów]](http://www.chemorganiczna.com/images/matura/am/tom2/671d.png) |