Pytania maturalne z 2004 roku, poziom podstawowy

Zadanie 1. (1 pkt)
Który zapis przedstawia poprawnie konfigurację elektronową jonu glinu Al³⁺?
A.K²L⁸
B.K²L⁸M³
C.K²L⁸M⁶
D. K²L⁸M⁸

Zadanie 2. (2 pkt)
Uzupełnij zapis, podając liczbę masową i atomową produktu przemiany oraz jego symbol chemiczny.

Zadanie 3. (3 pkt)
Tlenek pewnego jednowartościowego metalu po wprowadzeniu do wody tworzy wodorotlenek o masie cząsteczkowej 56 u.
Ustal, jaki to metal (podaj jego symbol chemiczny i nazwę). Jaki stan skupienia ma ten tlenek?
Obliczenia: .............................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
Stan skupienia tlenku: ...........................................................................................................................

Zadanie 4. (3 pkt)
Połącz w pary substancje z kolumny I z charakterystycznymi dla nich wiązaniami chemicznymi z kolumny II.

Informacja do zadań 5. i 6.
Poniższa tabela przedstawia temperatury topnienia i wrzenia wybranych kwasów karboksylowych.

Na podstawie: Witold Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997

Zadanie 5. (1 pkt)
Na podstawie tabeli określ stan skupienia każdego z tych kwasów w temperaturze 25ºC.
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

Zadanie 6. (2 pkt)
Porównując budowę cząsteczek, wyjaśnij krótko przyczynę różnic stanów skupienia
1. kwasu octowego i stearynowego,
2. kwasu stearynowego i oleinowego.
................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................

Zadanie 7. (1 pkt)
Wskaż błędną interpretację równania C_(s) + CO_2(g) → 2CO₂
A. 1 Mol węgla + 1 mol tlenku węgla(IV) →  2 mole tlenku węgla(II)
B.1 atom węgla + 1 cząsteczka tlenku węgla(IV) → 2 cząsteczki tlenku węgla(II)
C. 22,4 dm3 węgla + 22,4 dm3 tlenku węgla(IV) →  44,8 dm3 tlenku węgla(II)
D. 12 g węgla + 44 g tlenku węgla(IV) →  56 g tlenku węgla(II)

Zadanie 8. (3 pkt)
Ile atomów azotu znajduje się w 6,72 dm³ tlenku azotu(III) w warunkach normalnych?
Rozwiązanie: .........................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
Odpowiedź: ...........................................................................................................................................

Zadanie 9. (1 pkt)
Wykonano następujące doświadczenie:

W której probówce reakcja przebiegła najszybciej?
A. We wszystkich naczyniach reakcja przebiegła z jednakową szybkością.
B. Reakcja przebiegła najszybciej w naczyniu I.
C. Reakcja przebiegła najszybciej w naczyniu II.
D. Reakcja przebiegła najszybciej w naczyniu III.

Zadanie 10. (1 pkt)
W którym z podanych związków azot ma najniższy stopień utleniania?
A. NO
B. HNO3
C.NH3
D.N2O3

Informacja do zadań 11. i 12.
Miedź reaguje między innymi z rozcieńczonym roztworem kwasu azotowego(V). Powstaje wtedy azotan(V) miedzi(II) oraz woda. Równania połówkowe tej reakcji przedstawia poniższy schemat (symbole x i y oznaczają w nim liczbę oddanych lub przyłączonych elektronów):
Cu - xe →  Cu²⁺
NO₃^-+ ye + 4H⁺ → NO + 2H₂O

Zadanie 11. (3 pkt)
Oblicz wartości x i y, a następnie napisz w formie cząsteczkowej całkowite równanie reakcji miedzi z rozcieńczonym roztworem kwasu azotowego(V).
Obliczenia: ............................................................................................................................................
Równanie reakcji: .....................................................................................................................................

Zadanie 12. (2 pkt)
Wskaż utleniacz i reduktor w tej reakcji.
Utleniacz: ..............................................................................................................................................
Reduktor: ...............................................................................................................................................

Zadanie 13. (3 pkt)
Z 200 cm³ 0,3-molowego roztworu soli odparowano 80 cm³ wody. Oblicz stężenie molowe otrzymanego roztworu.
Rozwiązanie: .........................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
Odpowiedź: ...........................................................................................................................................

Informacja do zdań 14., 15. i 16.
Poniżej przedstawiono dwa wykresy rozpuszczalności: chlorku amonu i octanu wapnia (wykres I)
oraz dwutlenku węgla (wykres II).

Zadanie 14. (1 pkt)
Na podstawie powyższych wykresów można stwierdzić, że w zakresie temperatur 20ºC - 50ºC rozpuszczalność substancji zmienia się w następujący sposób:

Zadanie 15. (1 pkt)
Oszacuj temperaturę, w której rozpuszczalności chlorku amonu i octanu wapnia są jednakowe.
................................................................................................................................................................

Zadanie 16. (1 pkt)
Spośród poniższych zdań wybierz to, które nie jest prawdziwe.
A. Rozpuszczalność dwutlenku węgla w temperaturach od 0ºC do 80ºC jest mniejsza
od rozpuszczalności chlorku amonu i octanu wapnia.
B. W temperaturze 60ºC rozpuszczalność chlorku amonu jest większa od rozpuszczalności octanu wapnia i dwutlenku węgla.
C. W temperaturze 80ºC rozpuszczalność octanu wapnia jest mniejsza od rozpuszczalności chlorku amonu.
D. Rozpuszczalność chlorku amonu w temperaturach od 0ºC do 80ºC jest równa rozpuszczalności octanu wapnia albo od niej większa.

Zadanie 17. (3 pkt)
Masz do dyspozycji potas, wodę, tlenek krzemu(IV) i kwas solny.
Opisz kolejne etapy doświadczenia, w wyniku którego otrzymasz kwas krzemowy H₂SiO₃. Pamiętaj, że tlenek krzemu(IV) i kwas krzemowy nie rozpuszczają się w wodzie.
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

Zadanie 18. (2 pkt)
Do czterech probówek z wodą wprowadzono próbki następujących tlenków:

Zawartość każdej probówki energicznie wstrząśnięto i podzielono na dwie porcje. Do pierwszej porcji z każdej probówki dodano kroplę oranżu metylowego, a do drugiej ń kroplę fenoloftaleiny.
W której próbce (próbkach) oranż metylowy zmienił zabarwienie z żółtego na czerwone, a w której (których) fenoloftaleina zabarwiła się na malinowo?
................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................

Informacja do zadań 19. i 20.
Przeprowadzono następujące doświadczenie:

Zadanie 19. (2 pkt)
Zanotuj obserwacje, jakie poczyniono w czasie wykonywania doświadczeń.
Probówka I: ...........................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................
Probówka II: ..........................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

Zadanie 20. (2 pkt)
Zapisz w pełnej jonowej formie równania reakcji przebiegających w opisanym powyżej doświadczeniu.
Równanie reakcji I:
................................................................................................................................................................
Równanie reakcji II:
................................................................................................................................................................

Zadanie 21. (2 pkt)
Musisz przelać roztwór kwasu solnego z dużej butli do kilku mniejszych. Dysponujesz dwoma lejkami: miedzianym i żelaznym. Którego z nich użyjesz, aby przelać kwas? Swój wybór krótko uzasadnij.
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

Zadanie 22. (3 pkt)
Poniżej przedstawiono wzory trzech związków organicznych.

Uzupełnij poniższą tabelę, wpisując do niej nazwy szeregów homologicznych, do których należą związki 1. - 3.

Zadanie 23. (1 pkt)

A. 2-etylo-4-metylopentan
B. 2-metylo-4-etylopentan
C. 2,4-dimetyloheksan
D. 3,5-dimetyloheksan

Zadanie 24. (3 pkt)
Do dwóch probówek, z których jedna zawierała próbkę heksanu a druga próbkę benzenu, dodano kilka kryształów bezwodnego FeBr₃. Następnie dodano do obu probówek po dwie krople bromu. Tylko w drugiej probówce nastąpił zanik brunatnoczerwonego zabarwienia bromu.
Określ, w których probówkach znajdowały się poszczególne węglowodory. Napisz równanie reakcji, która zaszła w drugiej probówce i określ, jaką rolę w tej reakcji pełni FeBr₃.
Odpowiedź: ...........................................................................................................................................
................................................................................................................................................................ Równanie reakcji: .................................................................................................................................
Rola FeBr₃: ............................................................................................................................................

Informacja do zadań 25. i 26.
Dany jest ciąg reakcji opisany schematem:

Zadanie 25. (3 pkt)
Napisz wzory sumaryczne i nazwy systematyczne substancji A, B i C.
Substancja A:
................................................................................................................................................................
Substancja B:
................................................................................................................................................................
Substancja C:
................................................................................................................................................................

Zadanie 26. (3 pkt)
Napisz równania reakcji 1., 2. i 3. z powyższego schematu.
Równanie reakcji 1.:
................................................................................................................................................................
Równanie reakcji 2.:
................................................................................................................................................................
Równanie reakcji 3.:
................................................................................................................................................................

Zadanie 27. (2 pkt)
Wodorotlenek miedzi(II) jest odczynnikiem często stosowanym w chemii organicznej do identyfikacji związków chemicznych. Wykonano dwie próby z użyciem tego odczynnika:
Próba I: po dodaniu do badanej substancji wodorotlenku miedzi(II) w temperaturze pokojowej niebieski osad tego wodorotlenku uległ roztworzeniu (rozpuścił się) i powstała klarowna ciecz o ciemnoniebieskiej (szafirowej) barwie.
Próba II: po dodaniu do badanej substancji wodorotlenku miedzi(II) i ogrzaniu zawartości naczynia wytrącił się ceglasty osad.
Którą z wymienionych niżej substancji wykryto próbą I, a którą za pomocą próby II:
etanol, octan propylu, propanal, gliceryna, propanon?
Próbą I wykryto .....................................................................................................................................
Próbą II wykryto ...................................................................................................................................

Zadanie 28. (3 pkt)
Używając wzorów półstrukturalnych napisz równanie reakcji kondensacji dwóch cząsteczek glicyny (kwasu aminoetanowego). We wzorze produktu reakcji zaznacz wiązanie peptydowe.
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

Zadanie 29. (1 pkt)
Freony to ogólna nazwa chlorofluoropochodnych metanu lub etanu.
Wskaż, które z następujących substancji zaliczamy do freonów: CHCl₃, CCl₂F₂, CCl₃F, CH₂F₂
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

Zadanie 30. (1 pkt)
Napisz równanie reakcji powstawania CH₃Cl z metanu i chloru.
................................................................................................................................................................