CH₃-H < NH₂-H < HO-H < HF

Elektroujemność atomu węgla nie jest stała, zmienia się wraz ze zmianą hybrydyzacji atomu węgla: sp3 < sp2 < sp (zwiększa się wraz ze wzrostem udziału orbitalu s w hybrydyzacji). Węgiel o hybrydyzacji sp jest już na tyle elektroujemny, że atom wodoru połączony z takim atomem węgla wykazuje wyraĽny charakter kwasowy (co prawda nadal mniej kwasowy od wody). Oznacza to, że acetylen jak i inne alkiny z wiązaniem potrójnym terminalnym (tylko w tedy przy węglu o hybrydyzacji sp znajduje się atom wodoru) w obecności odpowiednio silnej zasady zachowują się jak kwasy:

Powstałe związki noszą ogólną nazwę acetylenków. Wiązanie C-Na jest w części wiązaniem jonowym, dlatego wytworzona sól łatwo rozkłada pod wpływem wody. W acetylenkach metali ciężkich wiązanie C-Me jest w pełni wiązaniem kowalencyjnym i acetylenki np. miedzi bądĽ srebra nie rozkładają się pod wpływem wody. Można je nawet otrzymywać w roztworze wodnym, przepuszczając alkin z wiązaniem terminalnym przez amoniakalny roztwór soli miedzi(II) lub srebra(I). Acetylenki tych metali wypadają z roztworu w postaci osadu, z którym po wyschnięciu należy się obchodzić ostrożnie, ponieważ rozkładają się wybuchowo:

Acetylenki sodowe wykorzystywane są często w synetzie organicznej:

Acetylowana pochodna choliny o wzorze: Związek tworzący się w parasympatycznym układzie nerwowym gdy impuls nerwowy dotrze do zakończeń nerwów lub komórek receptorowych. Pełni on rolę mediatora (przekaĽnika). Aby możliwe było kolejne przekazanie impulsu nerwowego acetylocholina musi zostać rozłożona przez enzym acetylocholinoesteraze na kwas octowy i cholinę:

W roztworze mocnych elektrolitów (a=1), substancja jest całkowicie zdysocjowana. Jednakże z pomiarów fizykochemicznych stężeń otrzymanych jonów wynika, że ich stężenie jest mniejsze od obliczonego (przyczyną tego jest elektrostatyczne oddziaływanie jonów ze sobą i z rozpuszczalnikiem). Te pozorne stężenie wynikające z pomiarów jest zawsze niższe od stężenia wynikającego z obliczeń i nazywane jest aktywnością. Aktywność jonów oblicza się ze wzoru: a = c ^.f, gdzie a jest aktywnością, c stężeniem jonów, a f współczynnikiem aktywności.

Wartości liczbowe współczynników aktywności zależą od stężenia wszystkich znajdujących się w roztworze jonów, czyli od mocy jonowej J roztworu:

, gdzie Z jest ładunkiem elektrycznym jonu, a c jego stężeniem.

Związki zawierające grupę karbonylową (C=O) do której przyłaczony jest co najmniej jeden atom wodoru:

Aldehydy od innych związków można odróżnić przy pomocy próby Tollensa lub Trommera (Fehlinga).

zwyczajowa nazwa 3-hydroksybutanalu. Często nazwa ta obejmuje szereg holomologiczny β-hydroksyaldehydów:

 3-hydroksybutanal

Związki składające się wyłącznie z węgla i wodoru, które można opisać wzorem ogólnym C_nH_2n+2. Zgodnie z tym wzorem dwa kolejne alkany różnią się od siebie jedynie o grupę metylenową CH₂. Patrz szereg homologiczny

Grupa z jednym wolnym wiązaniem, powstała z węglowodoru przez usunięcie jednego atomu wodoru. W początkach chemii organicznej grupę alkilową utożsamiano z rodnikiem, co odzwierciedlone jest w jego nazwie. Jednakże, mimo, że rodnik alkilowy i grupę alkilową nazywa się w identyczny sposób, należy pamiętać, że rodnik jest cząsteczką, która może istnieć, natomiast grupa alkilowa w rzeczywistości nie istnieje. Nazwę grupy alkilowej tworzymy:

· zamieniając koncówkę –an w nazwie alkanu na końcówkę –yl. łańcuch węglowy numeruje się w taki sposób, by węgiel z wolną wartościowością otrzymał lokant nr 1

· nazywając najdłuższy łańcuch prosty zawierający wolną wartościowość. łańcuch węglowy numeruje się w taki sposób by węgiel z wolną wartościowością otrzymuał najniższy lokant

Grupa z dwoma wolnymi wartościowościami przy tym samym atomie węgla nosi nazwę grupy alkilidenowej, z trzema wolnymi wartościowościami grupy alkilidynowej. Jeżeli dwie wolne wartościowości znajdują się na końcu łańcucha, grupa nosi nazwę grupy alkilenowej:

100% alkohol etylowy (etanol) nazywany jest alkoholem absolutnym. Nie jest możliwe otrzymanie go poprzez rektyfikacje (destylacje rektyfikacyjną), ponieważ etanol z wodą tworzy azeotrop woda-etanol o składzie 5,6%:96,4% i wrze w temp. 78,2^oC. Resztek wody można się pozbyć dodając do rektyfikatu benzenu. Mieszanina etanol-benzen-woda tworzy potrójny azeotrop o temp. wrzenia 64,86^oC i składzie 7,4% wody, 18,5% etanolu i 74,1% benzenu. W ten sposób zostaje usunięta woda, następnie tworzony jest podwójny azeotrop etanol-benzen. Na koniec destyluje czysty etanol. śladowych ilości wody pozbywamy się wiążąc ją chemicznie, poprzez ogrzewanie etanolu z tlenkiem wapnia. W laboratorium często śladowe ilości wody wiąże się ogrzewając absolutny etanol z magnezem. Absolutny etanol łatwo reaguje z magnezem:

Mg + 2C₂H₅OH → (C₂H₅O)₂Mg + H₂

Etanolan magnezu w wyniku hydrolizy wiąże śladowe ilości wody:

(C₂H₅O)₂Mg + 2H₂O → 2C₂H₅OH + Mg(OH)₂

Związki organiczne w których grupa hydroksylowa (-OH) połączona jest z węglem o hybrydyzacji sp³ (z grupą alkilową). Aby związek mógł być zaliczony do alkoholi nie może posiadać innej, ważniejszej grupy funkcyjnej: karboksylowej (-COOH), karbonylowej (–CO-), nitrylowej (–CN), sulfonowej (‑SO₃H). Alkohole, ze względu na budowę dzielimy na 1^o, 2^o i 3^o (pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowe):

Gdy atom węgla do którego przyłączona jest grupa hydroksylowa połączony jest z jednym atomem węgla taki alkohol zaliczany jest do alkoholi pierwszorzędowych, gdy z dwoma to jest to alkohol drugorzędowy, a gdy z trzema, mamy do czynienia z alkoholem trzeciorzędowym. Rzędowość alkoholi można rozpoznać przy pomocy próby Lucasa (odczynnikiem Lucasa).

Inny podział alkoholi uwzględnia liczbę grup hydroksylowych w cząsteczce:

1 grupa hydroksylowa – alkohole monowodorotlenowe

2 grupy hydroksylowe – diole (etanodiol HO-CH₂CH₂-OH – glikol etylenowy)

3 grupy hydroksylowe – triole (propanotriol, gliceryna)

wiele grup hydroksylowych – poliole.

Alkohole wykazują słabe właściwości kwasowe, podobnie jak woda:

R-OH + Na → R-ONa + 1/2H₂

Nazwy alkoholi tworzy się od nazwy macierzystego wodorku zamieniając końcówkę –an na –ol. Numerację łańcucha węglowego prowadzi się tak, by węgiel połączony z grupą hydroksylową uzyskał najmniejszy lokant. Zwyczajowo nazwy alkoholi tworzy się dodając do słowa alkohol nazwę grupy alkilowej połączonej z grupą hydroksylową:

Amphetamine, α-metylofenyloetyloamina, 2-fenylo-1-metyloetyloamina, oleista ciecz o t.w.=205-206^oC i gęstości d=0,937g/cm³. Siarczan tej aminy (t.t.=248-250^oC (etanol)) znany jest pod nazwą psychedrinum, psychedryn lub lepiej jako amfetamina.

Najpopularniejszą i chyba najbardziej znaną metodą (dzięki mediom) jest synteza z użyciem BMK. Polega ona na aminowaniu, a następnie redukcji powstałej iminy (w jednym etapie przy użyciu mrówczanu amonu – reakcja Leuckarta). Mniej znane metody to synteza z benzaldehydu i nitroetanu (kondensacja, ω-nitrostyren) lub bromku benzylu i acetonitrylu.

  amfetamina

Zdolność substancji do reagowania zarówno z mocnymi kwasami jak i z mocnymi zasadami. Amfoterycznoe mogą być:

• wodorotlenki

Al(OH)₃ + NaOH → Na[Al(OH)₄] lub inny zapis

Al(OH)₃ + NaOH →NaAlO₂ + H₂O

Al(OH)₃ + 3HCl → AlCl₃ + 3H₂O

Zn(OH)₂ + 2NaOH → Na₂[Zn(OH)₄] lub inny zapis

Zn(OH)₂ + 2NaOH → Na₂ZnO₂ + 2H₂O

Zn(OH)₂ + 2HCl → ZnCl₂ + 2H₂O

W przypadku wodorotlenków można przyjąć, że jeśli metal tworzy kilka wodorotlenków, to amfoteryczne są wodorotlenki metali na wyższych stopniach utlenienia: Sn(OH)₂, Sn(OH)₄ . Wodorotlenek cyny(IV) w przeciwieństwie do wodorotlenku cyny(II) jest amfoteryczny.

• tlenki metali

Al₂O₃ + 2NaOH + 3H₂O → 2Na[Al(OH)₄] lub inny zapis

Al₂O₃ + 2NaOH → 2NaAlO₂ + H₂O

Al₂O₃ + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂O

Jeżeli metal tworzy kilka tlenków, w których występuje na różnym stopniu utlenienia, to tlenek, w którym metal jest na najniższych stopniach utlenienia ma charakter zasadowy. Tlenek metalu, w którym metal jest na najwyższym stopniu utlenienia jest tlenkiem kwasowym, a na pośrednim stopniu utlenienia ma właściwości amfoteryczne. MnO (zasadowy), MnO₂ (amfoteryczny), Mn₂O₇ (kwasowy)

• metale

2Al + 2NaOH + 6H₂O → 2Na[Al(OH)₄] + 3H₂

2Al + 2NaOH +2H₂O → 2NaAlO₂ + 3H₂

2Al + 6HCl → 2AlCl₃ + 3H₂

Właściwości amfoteryczne mają metale leżące w pobliżu przekątnej przeprowadzonej od górnego lewego do dolnego prawego rogu układu okresowego pierwiastków.

• aminokwasy (na przykładzie alaniny)

Związki, które w cząsteczce posiadają grupę karboksylową i aminową:

lub inny zapis dla formy obojnaczej aminokwasu:

W przypadku rozpuszczalników, gdy rozpuszczalnik zachowuje się jak kwas i zasada Brønsteda, czyli ulega autodysocjacji, mówimy, że ma charakter amfiprotyczny.

 Oleista ciecz o zapachu migdałów, słabo rozpuszczalna w wodzie, gęstości d=1,043g/cm³ i temperaturze wrzenia 179^oC.

Aldehyd benzoesowy jest głównym składnikiem olejków zapachowych. Bardzo łatwo utlenia się, nawet na powietrzu, do kwasu benzoesowego. Jako przedstawiciel aldehydów nie posiadających przy węglu a atomu wodoru, w środowisku alkalicznym nie ulega reakcji kondensacji aldolowej lecz reakcji Cannizzaro:

Benzaldehyd i jego pochodne łatwo ulegają kondensacji aldolowej w środowisku alkalicznym z innymi związkami posiadającymi kwaśne atomy wodoru w pozycji a. Jeżeli drugim składnikiem jest związek karbonylowy powstają związki noszące ogólną nazwę chalkonów:

1)Tlenek kwasowy – tlenek niemetalu (SO₂, SO₃, CO₂, N₂O₃, N₂O₅, NO₂, Cl₂O₇) lub tlenek metalu na wysokim stopniu utlenienia (Mn₂O₇, CrO₃), który w reakcji z wodą tworzy kwas:

SO₃ + H₂O → H₂SO₄
CrO₃ + H₂O → H₂CrO₄

2) W chemii organicznej bezwodnikiem kwasowym nazywamy związek, który w reakcji z wodą tworzy kwas karboksylowy (lub kwasy karboksylowe – bezwodnik mieszany) i posiadający ugrupowanie –CO-O-CO-:

Ciecz o ostrym, drażniącym zapachu octu, gwałtownie reagująca z wodą z wydzieleniem ciepla. W reakcji tej powstaje kwas octowy:

Reaguje również z alkoholami tworząc estry, w reakcji z aminami powstają amidy:

Benzylometyloketon, nazwa systematyczna 3-fenylopropan-2-on. Bezbarwna ciecz o t.w=210-214^oC (110^oC/_20mmHg). Używany do syntezy związków heterocyklicznych, lecz najlepiej znany jako substrat do wyrobu amfetaminy.

Stop glinu i miedzi o składzie:
glin: 87-96%
miedĽ: 4-13%

Roztworem buforowym lub mieszaniną buforową (lub krótko buforem) nazywa się roztwór słabego kwasu i jego soli, lub słabej zasady i jej soli. Według teorii Brønsteda‑Lowry’ego można powiedzić, że buforem jest roztwór słabego kwasu i sprzężonej z nim zasady (CH₃COOH/CH₃COO^-), lub słabej zasady i sprzężonego z nią kwasu (NH₃/NH₄⁺). Cechą charakterystyczną buforu jest:

· praktycznie stała wartość pH, niezależna od rozcieńczenia

· niewielka zmiana wartości pH po dodaniu do roztworu niewielkich ilości kwasu lub zasady

sól kuchenna, opisywany wzorem NaCl, opisywany ponieważ dla substancji jonowych trudno jest przypisać rzeczywisty wzór cząsteczkowy. Sieć krystalograficzna chlorku sodu, oznacza, że każdy jon dodatni otoczony jest przez 6 jonów ujemnych, każdy z tych jonów ujemnych przez 6 jonów dotanich, itd. Dlatego nie można dla jonu sodowego przypisać określonego jonu chlorkowego i na odwrót. Dla chlorku sodu prawidłowym wzorem cząsteczkowym jest wzór (NaCl)_n. Piszemy jednak NaCl ze względów historycznych i dla wygody (chlorek sodu wcale nie jest wyjątkiem).
Tworzy bezbarwne kryształy, bez zapachu, o słonym smaku, t_t=801^oC , t_w=1461^oC

W 100 g wody, w temp. 20^oC rozpuszcza się około 36g soli, rozpuszczalność chlorku sodowego nieznacznie zmienia się wraz z temperaturą i z tego powodu, oraz ze względu na jego niską cenę jest on stosowany do wysalania związków organicznych z wody (dodatek NaCl do wodnego roztworu powoduje zmniejszenie się rozpuszczalności innych związków, a niezmienność jego rozpuszczalności z temperaturą powoduje, że nie krystalizuje on z roztworu).

Toksyczność: LD₅₀ (doustnie szczury): 3000 mg/kg, LD₅₀ (doustnie królik): 8000 mg/kg. Dane te pokazują, że nawet niewinna sól kuchenna, w odpowiedniej dawce jest trująca. Jego działanie trujące polega na odwodnieniu organizmu (dlatego rozbitkowie na morzu, mimo że są otoczeni przez wodę umierają z odwodnienia gdy spożywają wodę morską, lub z pragnienia jeżeli jej nie spożywają).

Rozpuszczalność w etanolu (20^oC) 0,51g, gęstość nasypowa d=1,14kg/dm³, co oznacza, że 1kg soli zajmuje objętość 0,877dm^3.

Związki organiczne w których grupa OH kwasu karboksylowego została zamieniona na Cl. Zamianę tę przeprowadza się za pomocą chlorków kwasowych kwasów nieorganicznych:

Każda substancja chemiczna (związek chemiczny) ma charakterystyczne dla siebie ciepło tworzenia. Ciepłem tworzenia Q_tw związku chemicznego nazywa się efekt cieplny towarzyszący syntezie jednego mola tego związku w warunkach standardowych (temp. 298,15K, ciśnienie P=1013,25hPa) z substancji prostych (pierwiastków) w postaci trwałej w podanych warunkach.

Stereoizomery, które nie są wzajemnymi odbiciami lustrzanymi nazywamy diastereoizomerami:

Reakcje redoks, czyli utlenienia i redukcji (elektronacji i dezelektronacji) w których ten sam atom w jednej cząsteczce (jonie) ulega utlenieniu, a w drugiej cząsteczce (jonie) ulega redukcji. Przykłady reakcji dysproporcjonowania:
4ClO₃^- → 3ClO₄^- + Cl^-
Hg₂Cl₂ → HgCl₂ + Hg

- Czyli zdolność przyciągania elektronów przez atom. Elektroujemność jest tym większa im większa jest zdolność przyciągania elektronu przez atom. W układzie okresowym (w okresie) elektroujemność wzrasta wraz z nr grupy. Wiąże się to ze zmniejszaniem promienia atomu, a więc elektrony są coraz bliżej jądra i coraz silniej przyciągane. Najbardziej elektroujemnym pierwiastkiem jest fluor, o elektroujemności 4.

Elektroujemność po raz pierwszy została wprowadzona i obliczona przez Paulinga. Jego metoda opierała się na różnicy energii wiązań (rzeczywistej energii wiązania i hipotetycznej, przy założeniu istnienia wiązania kowalencyjnego między atomami) wyrażonych w eV: . Gdzie x_A i x_B są wartościami elektroujemności, natomiast D stanowi opisywaną wyżej różnicę w energii wiązań. W celu obliczenia elektroujemności Pauling musiał dowolnie przyjąć jakąś wartość dla jednego pierwiastka (2,2 dla atomu wodoru). Np. dla cząsteczki HF, hipotetyczne energia wiązania: E_h=2,73eV, rzeczywista energia wiązania E_r=5,85eV, D=3,12eV, to x_B-x_A=1,77. Wyliczone elektroujemność fluoru (przy założeniu 2,2 dla wodoru) 3,97.

Allred i Rochow zaproponowali alternatywną metodę obliczeń opartą na efektywnym ładunku jądra i wielkości promienia atomowego.

Bezpośrednia, lecz mająca pewne ograniczenie metoda Mullikena (nie dla wszystkich pierwiastków znane są odpowiednie wartości) oparta jest na energii powinowactwa elektronowego i energii jonizacji (wyrażone również w eV). Elektroujemność x wylicza się ze wzoru: , gdzie I i A są enegiami jonizacji i powinowactwa elektronowego, natomiast 5,6 jest wprowadzonym współczynnikiem w celu otrzymania wartości zgodnych z wartościami zaproponowanymi przez Paulinga. Dla chloru I=13,1eV, A=3,61eV, elektroujemność x=3,0.

Pearson zaproponował absolutną skalę elekrtoujemności, definiując ją jako średnią energię potencjału jonizacji i powinowactwa elektronowego: .

patrz izomeria optyczna

zwana potencjałem jonizacyjnym pierwiastka (I₁) jest minimalną energią potrzebną do oderwania elektronu od atomu pierwiastka znajdującego się w stanie gazowym. Istnieją także: druga (I₂), trzecia (I₃) i dalsze energie jonizacji, definiowane jako minimalna energia potrzebna do oderwania elektronu od jednododatniego kationu (I₂), dwudodatniego kationu (I₃), itd. Oczywiście kolejne energie jonizacji mają coraz to większe wartości – coraz trudniej jest oderwać elektron. Na rysunku przedstawione są pierwsze energie jonizacji kilkudziesięciu pierwiastków:

Atom wodoru przy węglu a w związkach z funkcją karbonylową (aldehydy, ketony, estry, chlorki kwasowe i bezwodniki kwasowe) wykazuje właściwości kwasowe, które decydują o wielu specyficznych reakcjach jakim ulegają te związki. W przypadku prostych aldehydów (np. acetaldehyd) kwasowość jest niewielka i w roztworze głównie mamy do czynienia z formą karbonylową:

W obecności zasady lub kwasu równowaga przesuwa się w kierunku tworzenia enolu. W przypadku ketonów niesymetrycznych w zależności od środowiska powstają różne enole:

Jeżeli do atomu węgla przyłączone są dwie grupy elektronoakceptorowe, kwasowość atomu wodoru znacznie wzrasta i równowaga nawet w roztworach obojętnych może być przesunięta w kierunku tworzenia enolu:

Zawartość enolu w związku karbonylowym można łatwo zmierzyć poprzez miareczkowanie (wykonane w bardzo krótkim czasie) bromem. Enol trkatowany jest jak zwykły alken i następuje addycja bromu do wiązania podwójnego.

Ilości enolu w różnych związkach karbonyclowych przedstawiono w tabeli:

aceton : 2,5^.10^-4%
cykloheksanon: 2,5^.10^-2%
acetylooctan etylu: 7%

Zawartość formy enolowej wzrasta w rozpuszczalnikach niepolarnych (forma enolowa jest mniej polarna, więc bardziej stabilizowana w takich rozpuszczalnikach). Kolejna tabela przedstawia zawartość enolu dla acetylooctanu etylu w zależności od użytego rozpuszczalnika:

acetylooctan etylu czysty: 7%
roztwór wodny: 0,4%
roztwór w benzenie: 16%
roztwór w heksanie: 46%

W przypadku acetyloacetonu w roztworze heksanowym 80% stanowi forma enolowa.

Formy ketonowe i enolowe związku są dla siebie izomerami, które łatwo przechodzą jeden w drugi w wyniku migracji atomu wodoru. Między nimi ustala się stan równowagi. Taki stan równowagi dynamicznej, który polega na tworzeniu się izomerycznych związków nazywa się tautomerią. W przypadku równowagi związek karbonylowy – enol mówimy o tautomerii keto-enolowej. Mieszaninę będącą w stanie równowagi nazywa się mieszaniną allelotropową.
Dzięki enolizacji związki karbonylowe ulegają takim reakcjom jak:

• kondensacji aldolowej
• reakcji haloformowej
• bromowaniu kwasów w pozycji α

Formaldeyhyd istnieje w postaci roztworów wodnych, najpowszechniej stosowany jest roztwór o stężeniu 33-38% zwany formaliną.

Toksyczność: LD₅₀ (doustnie szczury): 100 mg/kg, LC₅₀ (wdychanie szczury). Odczyn wodnych roztworów formaldehydu jest kwaśny (pH=3-4) z uwagi na to, że w wodzie występuje on jako wodzian:

Związki organiczne wywodzące się od kwasu fosforowego (III) (kwasu fosforawego) w którym atom wodoru połączony z fosforem zastąpiono podstawinikem węglowym: (R jest alkilem lub arylem)

W nazewnictwie kwasów fosfonowych, grupę fosfonową traktuje się jako funkcje macierzystą do której dołączono podstawnik. Dlatego porawną nazwą jest kwas metylofosfonowy, etylofosfonowy itd. (nie można nazw tworzyć na podobieństwo kwasów karboksylowych czy sulfonowych):

H₃PO₃ (kwas ortofosforowy(III). Mimo mylącego wzoru sumarycznego, kwas ten jest kwasem dwuzasadowym (reaguje jedynie z dwoma molami zasady). Widać to dopiero po narysowaniu prawidłowego wzoru strukturalnego dla tego kwasu: W chemii organicznej kwas ten nazywany jest czasami kwasem fosfonowym.

Halogenki alkilowe R-X oraz arylowe Ar-X łatwo reagują z magnezem w roztworze eterowym z wytworzeniem związków R-MgX (Ar-MgX), które noszą nazwę związków (odczynników) Grignarda lub związków magnezoorganicznych:

W roztworze eterowym pomiędzy cząsteczkami R-MgX ustala się równowaga zwana równowagą Schlenka.

Halogenki winylowe (niektóre aromatyczne również) reagują o wiele trudniej z magnezem, dlatego reakcję należy prowadzić w THF (tetrahydrofuranie).

Różnica elektroujemności między węglem a magnezem nie jest duża i wiązanie C-Mg w dużym stopniu posiada charakter kowalencyjny. Węgiel połączony z magnezem staję się centrum nukleofilowym i zdolny jest do reakcji z dowolnym centrum elektrofilowym. Ta zdolność do reakcji wykorzystywana jest do syntezy wielu nowych związków:

Obecność grup hydroksylowych (kwaśnych atomów H) lub obecność dwóch atomów chlorowca, gdy nie są one oddalone od siebie o więcej niż 4 wiązania, uniemożliwia otrzymanie związku Grignarda:

Trudno jest również otrzymać związki Grignarda z reaktywnych halogenków. W tym przypadku uboczną reakcją jest reakcja typu Wurtza:

Grupa R-CO-, wywodzi się z kwasu karboksylowego po usunięciu grupy hydroksylowej –OH. Nazwę dla grupy acylowej tworzy się od nazwy kwasu, zastępując końcówkę –owy kocówką –oil. Wiele prostych grup acylowych posiada nazwy zwyczajowe:

(Drugie prawo termodynamiki) Efekt cieplny reakcji chemicznej nie zależy od drogi przemiany danych substratów w określone produkty, jeżeli tylko wszystkie przemiany są izobaryczne lub izochoryczne (przebiegają pod stałym ciśnieniem lub w stałej objętości) i nie towarzyszy im praca nieobjętościowa.

Takie rozerwanie wiązania w wyniku którego para elektronów wiążących zostaje przy jednym atomie (tym, który jest bardziej elektroujemny):

Takie rozerwanie wiązania między atomami A-B w wyniku którego atomy, lub powstałe grupy dzielą się wiążącą parą elektronów:

Jeżeli cząsteczka wyjściowa posiada parzystą liczbę elektronów, w wyniku homolizy tworzą się wolne rodniki. Homolityczne rozerwanie wiązania zachodzi jedynie w przypadku gdy związane atomy posiadają zbliżoną elektroujemność. W przeciwnym razie następuje heterolityczne rozerwanie wiązania (heteroliza).

Z homolitycznym rozerwaniem wiązania najczęściej mamy do czynienia w procesach wolnorodnikowego chlorowania alkanów, krakingu węglowodorów i innych.

Nuklidy o różnej wartości liczby atomowej (Z), ale jednakowej wartości liczby masowej (A).

Jeżeli izobary różnią się liczbą atomową o jeden (sąsiadują ze sobą w układzie okresowym), to jeden z nich jest nietrwały (promieniotwórczy).

Dla ₄₂Mo istnieją następujące trwałe izotopy, A=: 92, 94, 95, 96, 97, 98, 100 (liczby masowe)

Dla ₄₄Ru A=: 96, 98, 99, 100, 101, 102, 104
dla technetu ₄₃Th wszystkie liczby masowe są już zajęte, pozostaje tylko 93, ale dla tego izotopu technetu jest niekorzystny stosunek ilości neutronów do protonów. Z tego względu technet nie występuje w przyrodzie, został otrzymany sztucznie, podobnie jak promet ₆₁Pm.

Związek, który ma więcej niż jedno centrum stereogeniczne, oraz posiada płaszczyznę symetrii nie jest optycznie czynny, taki związek nazywa się izomerem mezo:

Inaczej, jeżeli trzy grupy przy jednym centrum stereogenicznym są identyczne z trzema grupami przy drugim centrum stereogenicznym, cząsteczka związku nie jest chiralna

.

Dwie substancje chemiczne są izomerami wtedy, gdy mają identyczne wzory sumaryczne i masy cząsteczkowe, a różnią się właściwościami chemicznymi i fizycznymi. W takim ujęciu izomerycznych cząsteczek nie można nałożyć na siebie bez rozerwania jednych i utworzenia innych wiązań (jeżeli dwie izomeryczne cząsteczki w wyniku obrotu wokół któregoś wiązania dadzą się nałożyć, w tedy mamy do czynienia z izomerią konformacyjną, a te dwie cząsteczki nazywamy konformerami). Dwie izomeryczne cząsteczki mogą różnić się sposobem, lub kolejnością powiązania atomów – izomeria konstytucyjna, lub rozmieszczeniem atomów w przestrzeni – izomeria konfiguracyjna (stereoizomeria):

Jest to izomeria w której cząsteczki różnią się rozmieszczeniem atomów w przestrzeni względem określonej płaszczyzny, w przypadku gdy atomy te są (lub zakłada się, że są) częścią sztywnej struktury. Izomeria geometryczna może występować w przypadku gdy w cząsteczce obecne jest podwójne wiązanie (niekoniecznie C=C), lub w przypadku obecności pierścienia.

Związki różniące się znacznie właściwościami chemicznymi są zazwyczaj izomerami funkcyjnymi, czyli przy tym samym wzorze cząsteczkowym posiadają różne grupy funkcyjne: