Stałe dysocjacji wybranych związków
Stałe dysocjacji kwasowej kwasów nieorganicznych:
| Nazwa |
wzór chemiczny |
pKa |
| amoniowy jon |
NH4+ |
9,2 |
| Hydroksyloamoniowy jon |
NH3OH+ |
6,1 |
| Kwas arsenowy(III) |
H3AsO3 H2AsO3- HAsO32- |
9,2 12,1 13,4 |
| Kwas azotowy(III) |
HNO2 |
3,3 |
| Kwas azotowodorowy |
HN3 |
4,7 |
| Kwas borowy |
H3BO3 |
9,2 |
| Kwas cyjanowy |
HCNO |
3,7 |
| Kwas cyjanowodorowy |
HCN |
10 |
| Kwas siarkowy(IV) |
H2SO3 HSO3- |
1,9 7,2 |
Stałe dysocjacji kwasowej kwasów organicznych:
| Nazwa |
wzór chemiczny |
pKa |
| Aniliniowy jon |
C6H5-NH3+ |
4,6 |
| Fenol |
C6H5-OH |
10 |
| Kwas benzoesowy |
C6H5-COOH |
4,2 |
| Kwas mrówkowy |
HCOOH |
3,8 |
| Kwas octowy |
CH3COOH |
4,8 |
| Metyloamoniowy jon |
CH3NH3+ |
10,4 |
Zgodnie z teorią kwasów i zasad Brønsteda każdemu kwasowi odpowiada sprzężona z nim zasada, a zasadzie sprzężony z nią kwas:

Dla pary kwas-sprzężona zasada w roztworze wodnym zawsze spełniona jest zależność: Ka.Kb=10-14 lub pKa+pKb=14. Dlatego w wielu tablicach nie podaje się stałej zasadowości Kb, tylko stałe kwasowości Ka lub pKa. Jeżeli istnieje taka potrzeba, to stałą zasadowości można wyliczyć ze wzoru: Kb=10-14/Ka lub Kb=10-(14-pKa).
Z zależności pka+pkb=14 dla par kwas-sprzężona z nim zasada wynika, że jeśli kwas jest słaby, to sprzężona z nim zasada jest mocna. Np. H2O jest bardzo słabym kwasem, to sprzężona z nim zasada OH- jest bardzo mocną zasadą. Jednocześnie H2O jest bardzo słabą zasadą, to sprzężony z nią kwas H3O+ jest bardzo silnym kwasem. Podobne zależności obserwujemy dla innych par: HCl jest bardzo mocnym kwasem, to sprzężona z nim zasada Cl- jest bardzo słabą zasadą, a HCN jest słabym kwasem, to sprzężona z nim zasada CN- jest mocną zasadą.
|